ZASIĘG, prawodawstwo Unii Europejskiej w sprawie rejestracji, oceny i udzielania zezwoleń na chemikalia, osiągnęło etap długotrwałego wdrażania, na którym budzi prawie tyle samo kontrowersji, co dziewięć lat temu.
Wśród wielu sektorów przemysłu generuje nowe napięcia nie tylko wśród producentów chemikaliów, takich jak producenci powłok i ich dostawcy surowców, ale także wśród dalszych użytkowników powłok i innych użytkowników chemikaliów, którzy również są objęci regulacjami REACH.
W rezultacie główne cele REACH – rozpowszechnianie informacji o bezpieczeństwie chemikaliów na niższych szczeblach łańcucha dostaw oraz stopniowe wycofywanie najbardziej niebezpiecznych chemikaliów – są zagrożone.
Po pierwsze, wiele tysięcy MŚP, z których wiele zajmuje się produkcją, dystrybucją i stosowaniem powłok, będzie w ciągu najbliższych dwóch lat zmagać się ze złożonością tworzenia profili bezpieczeństwa wielu chemikaliów o małej objętości. Do połowy -2018 ostatniej transzy – w przedziale 1–100 ton – z około 30 000 chemikaliów objętych rozporządzeniem REACH będzie musiała zostać zarejestrowana.
Wielu z tych małych przedsiębiorstw brakuje know-how i doświadczenia w radzeniu sobie z masą danych niezbędnych do tworzenia dokumentacji rejestracyjnych. Ze względu na zasoby finansowe i ludzkie potrzebne do stworzenia profili bezpieczeństwa, wiele MŚP może zdecydować o niezarejestrowaniu swoich specjalistycznych chemikaliów, co może prowadzić do niedoborów kluczowych składników receptur powłok. Niektóre organizacje branżowe skupiające dużą liczbę członków MŚP, nie tylko wytwarzających powłoki lub ich składniki, ale także użytkowników powłok, wzywają do zmniejszenia obciążenia administracyjnego małych przedsiębiorstw wynikającego z rozporządzenia REACH.
Chociaż proces rejestracji w ramach rejestracji jest już w ponad połowie zakończony, przedstawiciele MŚP chcą złagodzenia wymagań dotyczących danych bezpieczeństwa dla chemikaliów w przedziale 1-100 ton. Oznaczałoby to, że obowiązki w zakresie danych dotyczące chemikaliów w transzy byłyby mniej rygorystyczne niż w przypadku chemikaliów o większej objętości, które zostały już zarejestrowane.
Komisja Europejska, organ wykonawczy UE z siedzibą w Brukseli odpowiedzialny za przedstawianie nowych aktów prawnych i poprawek do istniejących przepisów do zatwierdzenia przez Parlament Europejski i rządy 28 państw członkowskich UE, wyraził chęć pomocy MŚP borykającym się z dostosowaniem się do REACH. Ekolodzy i organizacje pozarządowe prowadzące kampanie na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa sprzeciwiają się jakiemukolwiek złagodzeniu ograniczeń dotyczących niebezpiecznych chemikaliów wysokiego ryzyka.
W jednym kluczowym aspekcie REACH – dopuszczeniu niebezpiecznych chemikaliów do pozostania na rynku UE – ich niezadowolenie podzielają producenci chemikaliów i ich surowców. Proces udzielania zezwoleń jest postrzegany jako rdzeń REACH, ponieważ jego celem jest usunięcie z rynku najbardziej niebezpiecznych chemikaliów. W procesie, stosowanym obecnie przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA), odpowiedzialną za administrowanie REACH, oraz Komisję Europejską, która jest ostatecznym decydentem w sprawie zezwoleń, chemikalia są najpierw kategoryzowane jako substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC), aby stać się kandydatami do upoważnienie. Gdy znajdą się na liście kandydackiej, ich producenci lub dystrybutorzy muszą złożyć wniosek o zezwolenie, w przeciwnym razie istnieje ryzyko zakazania substancji. Zdecydowana większość SVHC jest sklasyfikowana jako rakotwórcza, mutagenna i działająca szkodliwie na rozrodczość (CMR). Wnioskodawcy ubiegający się o zezwolenie muszą przedstawić dowody na to, że ryzyko związane z narażeniem na ich chemikalia jest odpowiednio kontrolowane lub że społeczne i gospodarcze korzyści płynące z ich pozostania na rynku przewyższają to ryzyko.
Zezwolenia wydawane są tylko dla określonych zastosowań chemikaliów, które muszą zostać zastąpione po opracowaniu bezpieczniejszych i odpowiednich alternatyw. Do tej pory z około 170 SVHC mniej niż 10 konkretnych zastosowań dla siedmiu chemikaliów zostało zatwierdzonych przez Komisję Europejską pod koniec ubiegłego roku po zakończeniu długotrwałej procedury. „Dopóki zezwolenie nie zostanie odpowiednio wdrożone, REACH nie spełni swojego celu, jakim jest usunięcie z rynku chemikaliów szkodliwych dla ludzi i środowiska” – skomentowała Tatiana Santos z wyższych biur ds. , na wolne tempo procesu. Komisja Europejska przedstawiła w zeszłym roku propozycje usprawnienia procedury, w tym złagodzenia wymagań dotyczących danych we wnioskach o udzielenie zezwolenia oraz nadania większej wagi korzyściom społeczno-ekonomicznym wynikającym z pozostania produktów SVHC na rynku.
Ruch w kierunku korzyści społeczno-ekonomicznych był „próbą odwrócenia REACH od regulacji chemikaliów opartych na ich wewnętrznych właściwościach i skierowania ich w stronę regulacji opartych na innych rodzajach problemów, głównie ekonomicznych”, powiedziała ChemSec, organizacja pozarządowa z siedzibą w Szwecji. „To (usprawnienie) może mieć niezamierzony i przeciwny do zamierzonego wpływ na wysiłki przemysłu zmierzające do inwestowania w nowe, bardziej ekologiczne produkty chemiczne jako substytuty”, twierdzi grupa inwestycyjna, na czele której stoi Impax Asset Management z Londynu. ECHA wywołała burzę w europejskim sektorze powłok, kiedy w ubiegłym roku poparła dopuszczenie szeregu zastosowań powłok przemysłowych żółtego pigmentu sulfochromianowego ołowiu (PY.34) i czerwonego chromianowo-molibdenianowo-siarczanowego ołowiu (PR.104), oba sklasyfikowane jako rakotwórczy. Wniosek został złożony przez Dominion Color Corporation (DCC) z Kanady, która argumentowała w swoim oświadczeniu, że bezołowiowe alternatywy przez 30 lat nie zastąpiły PY.34 i PR.104, ponieważ ich wydajność była „po prostu niewystarczająco dobra”, podczas gdy ich dodatkowy koszt czyni je „jeszcze bardziej niezadowalającymi”. Decyzja ECHA nie została jeszcze zatwierdzona przez Komisję, która ma poprzeć ją na początku tego roku.
Zalecenie agencji dotyczące zezwolenia na 12-rok rozgniewało stowarzyszenia i producentów powłok, ponieważ od czterech lat branża dobrowolnie wprowadza zakazy stosowania pigmentów ołowiu z firmami takimi jak AkzoNobel, BASF i Jotun, które wprowadzają na rynek alternatywy. Brytyjska Federacja Powłok (BCF) ostrzegła, że zezwolenie UE na farby z chromianem ołowiu utrwali światowy handel pigmentami z chromianu ołowiu, w tym w krajach o słabych przepisach. „Uważamy, że UE powinna objąć inicjatywę w tej sprawie i wprowadzić zakaz stosowania chromianów ołowiu w farbach” – czytamy w oświadczeniu BCF. Szwedzkie Stowarzyszenie Producentów Farb i Tuszów Drukarskich (SVEFF) było jeszcze bardziej szczere. „Powinno być rzeczą oczywistą, aby trzymać chromiany ołowiu z dala od rynku UE, a także wycofywać je w Kanadzie i innych krajach, w których są nadal dozwolone”, powiedział we wspólnej deklaracji ze szwedzką grupą ochrony przyrody (SSNC ).
W międzyczasie około 40 europejskich i krajowych stowarzyszeń niższego szczebla, głównie reprezentujących sektory inżynierii i obróbki metali, z których wielu jest głównymi użytkownikami powłok, prowadzi kampanię na rzecz dużych zmian w kontrolach regulacyjnych dotyczących chemikaliów stosowanych w ich zakładach produkcyjnych. Zamiast być zobowiązanym do stosowania poziomów ochrony REACH, chcą mieć możliwość przestrzegania mniej uciążliwych ogólnounijnych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego (OEL). Eksperci uważają, że kampania niewiele osiągnie, ponieważ wiele OEL jest przestarzałych i ma ograniczony zakres. Niemniej jednak inicjatywa podkreśla, jak bardzo niezadowolenie z REACH rozszerzyło się na cały łańcuch dostaw.
